Było to dla mnie zupełnie naturalne. Wyszłam z medycyny chińskiej i akupunktury, znałam punkty, ich lokalizację i zastosowanie. Kamerton pojawił się więc początkowo w miejscu, w którym wcześniej pojawiała się igła.
Punkt - bodziec - odpowiedź organizmu.
I to działało.
Piszę o tym wyraźnie, ponieważ nie odrzucam dzisiaj punktowego stosowania kamertonów. Przyłożony do ciała kamerton jest źródłem drgań mechanicznych przekazywanych tkankom. Sam kontakt, ucisk i wibracja stanowią rzeczywisty bodziec fizyczny.
Kamerton może więc być stosowany punktowo, podobnie jak w innych metodach wykorzystujących mechaniczne oddziaływanie na określone miejsca ciała.
Z czasem pojawiło się jednak pytanie:
czy skoro kamerton może działać jako miejscowy bodziec, oznacza to, że właśnie na tym kończą się jego możliwości?
Dla mnie od tego pytania zaczęła się właściwa droga.
Początek nauki bardzo często wygląda podobnie.
Boli głowa - jaki punkt?
Bezsenność - jaki punkt?
Boli kolano - jaki punkt?
Problem z żołądkiem - jaki punkt?
Wystarczy otworzyć wiele podręczników akupunktury, akupresury czy różnych metod refleksoterapeutycznych, żeby zobaczyć podobny sposób organizowania informacji: problem i odpowiadający mu punkt albo zestaw punktów.
To bardzo wygodny model.
Daje konkretne narzędzie i poczucie bezpieczeństwa. Jeżeli wiem, gdzie znajduje się właściwy punkt, wiem, co zrobić.
Tyle że z czasem pytanie „gdzie?” przestało mi wystarczać.
Pojawiło się następne:
„Dlaczego właśnie tutaj?”
A potem jeszcze ważniejsze:
„Co właściwie chcę w tym organizmie zmienić?”
To już zupełnie inny sposób myślenia.
Można znać wiele punktów stosowanych przy bólu głowy i nadal nie wiedzieć, dlaczego konkretnego człowieka boli głowa.
Można znać punkty używane przy bezsenności, ale nie rozumieć, dlaczego właśnie ten człowiek nie śpi.
Można również zastosować technikę, po której objaw szybko się zmniejszy.
I wtedy bardzo łatwo wypowiedzieć jedno słowo:
„Działa.”
Tylko co ono właściwie oznacza?
Wyobraźmy sobie osobę z bólem biodra ocenianym na osiem w dziesięciostopniowej skali.
Wykonujemy określone działanie.
Po kilku minutach pytamy ponownie.
Ból wynosi trzy.
Coś niewątpliwie się zmieniło. Z punktu widzenia osoby cierpiącej taka zmiana może mieć ogromne znaczenie.
Ale dla mnie właśnie w tym momencie pytania się nie kończą.
One dopiero się zaczynają.
Co będzie za godzinę?
Co będzie wieczorem?
Co będzie jutro?
A za tydzień?
Czy wpłynęliśmy na mechanizm podtrzymujący problem, czy zmieniliśmy przede wszystkim aktualne odczuwanie bólu?
Czy efekt będzie się utrzymywał?
Czy kolejne zastosowanie tej samej metody przyniesie podobną odpowiedź?
Nie znamy odpowiedzi tylko dlatego, że człowiek powiedział po trzech minutach: „jest lepiej”.
Natychmiastowa odpowiedź organizmu i długofalowa regulacja nie są pojęciami tożsamymi.
Ostatnio z dużym zainteresowaniem przyglądam się między innymi Balance Method – metodzie wykorzystywanej przede wszystkim w akupunkturze i kojarzonej z dr. Richardem Tanem.
Jedną z jej charakterystycznych cech jest szybka weryfikacja odpowiedzi.
Ból przed zabiegiem.
Interwencja.
Ponowny ruch.
Ponowna ocena bólu.
Taki sposób pracy ma dużą wartość praktyczną. Pozwala natychmiast sprawdzić, czy zastosowana interwencja wpłynęła na objaw.
Jednocześnie uświadamia mi coś znacznie szerszego.
Żyjemy w świecie, który premiuje szybkość.
Chcemy szybko przestać odczuwać ból. Szybko odzyskać energię. Szybko poprawić wygląd. Szybko zobaczyć rezultat.
Nie ma nic złego w szybkim efekcie. Jeżeli człowiek cierpi, zmniejszenie cierpienia jest wartością.
Problem pojawia się dopiero wtedy, gdy szybkość efektu zaczynamy traktować jako dowód rozwiązania problemu.
To dwie różne rzeczy.
Dlatego coraz bardziej interesuje mnie nie tylko pytanie:
„Czy podziałało?”
ale także:
„Co było dalej?”
Moja praca z kamertonami również zmieniała się przez lata.
Na początku punktów było więcej.
Więcej działania.
Więcej możliwości, które chciałam wykorzystać.
To naturalny etap uczenia się. Kiedy znamy kilka sposobów postępowania pasujących do określonej sytuacji, mamy pokusę wykorzystania ich wszystkich.
Ten punkt pasuje.
Ten również.
Ten jest zalecany przy podobnym problemie.
Może więc jeszcze ten?
Z czasem zaczęłam dochodzić do przeciwnego wniosku.
Im więcej rozumiem, tym mniej potrzebuję.
Nie dlatego, że minimalizm sam w sobie ma właściwości terapeutyczne.
Chodzi o coś znacznie prostszego.
Jeżeli zastosuję dziesięć różnych bodźców i nastąpi zmiana, bardzo trudno będzie mi powiedzieć, co właściwie się wydarzyło.
Jeżeli natomiast wykonuję jedno przemyślane działanie, a następnie obserwuję odpowiedź, mogę się czegoś nauczyć.
Dlatego jedna z podstawowych zasad, które wypracowałam w Dźwiękopunkturze®, brzmi:
im mniej, tym lepiej.
Ale „mniej” nie oznacza przypadkowo.
Wręcz przeciwnie.
Im mniej chcę zrobić, tym lepiej muszę wiedzieć, dlaczego wybieram właśnie to działanie.
I tutaj pojawił się kolejny etap mojego myślenia.
Kamerton jest źródłem drgań, ale jest również instrumentem o określonej częstotliwości.
To zdanie wymaga dużej ostrożności.
Nie oznacza bowiem, że określona liczba herców „leczy wątrobę”, inna „odpowiada nerkom”, jeszcze inna „otwiera czakrę”, a kolejna „naprawia DNA”.
Przeciwko takim uproszczeniom występowałam wielokrotnie.
Sama liczba wyrażona w hercach nie jest diagnozą ani terapią.
Kiedy jednak pojawia się drugi dźwięk, pojawia się również coś nowego.
Relacja między dźwiękami.
Interwał.
I właśnie ta relacja z czasem zaczęła interesować mnie znacznie bardziej niż pojedyncza częstotliwość.
Wyobraźmy sobie sejf zabezpieczony kodem:
4 – 7 – 2 – 9.
Cyfra 7 rzeczywiście należy do kodu.
Jest prawidłowa.
Ale sama nie otworzy sejfu.
Co więcej, nawet jeżeli znam wszystkie cztery cyfry, lecz wpiszę je w innej kolejności:
7 - 2 - 9 - 4,
sejf nadal pozostanie zamknięty.
Znaczenie mają więc nie tylko poszczególne elementy.
Znaczenie ma ich relacja oraz sekwencja.
To porównanie dobrze pokazuje sposób, w jaki dzisiaj myślę o swojej pracy interwałowej.
Nie twierdzę przy tym, że organizm dosłownie „odczytuje” interwały jak kod. Nie mamy podstaw naukowych pozwalających formułować takie twierdzenie.
Traktuję to jako hipotezę roboczą i model, który pomaga mi organizować obserwacje.
Pytam więc:
czy znaczenie ma tylko pojedynczy bodziec?
Czy również relacja pomiędzy dwoma dźwiękami?
Czy znaczenie ma kolejność ich zastosowania?
Miejsce?
Stan człowieka w chwili wykonywania działania?
I przede wszystkim - jak odpowiada organizm?
To jest dla mnie zasadnicza różnica pomiędzy myśleniem o „magicznej częstotliwości” a myśleniem interwałowym.
Nie pytam:
„Co robi ta częstotliwość?”
Pytam:
„Co obserwuję, kiedy zestawiam ją z innym dźwiękiem, w określonej relacji, miejscu i kolejności?”
Nie przypisuję pojedynczej liczbie właściwości leczniczych.
Interesuje mnie układ.
Relacja.
Sekwencja.
Kontekst.
I odpowiedź.
To oczywiście komplikuje pracę.
Nie można już otworzyć tabeli i znaleźć odpowiedzi:
„ból X - częstotliwość Y”.
Trzeba myśleć.
A przede wszystkim trzeba obserwować.
Im dłużej zajmuję się medycyną chińską, tym bardziej doceniam jej mapy i tym mniejszą mam potrzebę traktowania ich jak rzeczywistości.
Mamy kanały.
Punkty.
Pięć Przemian.
Warstwy.
Naczynia nadzwyczajne.
Relacje Zang-Fu.
To niezwykle rozbudowany system porządkowania obserwacji.
Ale nadal jest systemem.
Mapą.
Wyobraźmy sobie jazdę samochodem z nawigacją.
GPS mówi: jedź prosto.
Patrzę jednak przez szybę i widzę, że droga jest nieprzejezdna.
Co robię?
Nie jadę prosto tylko dlatego, że tak pokazuje ekran.
Mapa ma mi pomagać poruszać się po terenie. Nie ma zastępować obserwowania terenu.
Podobnie rozumiem pracę terapeutyczną.
System jest mapą. Człowiek jest terenem.
Jeżeli odpowiedź organizmu nie zgadza się z moim założeniem, nie zamierzam przekonywać organizmu, że moja teoria była prawidłowa.
To teoria wymaga ponownego przemyślenia.
Być może właśnie tutaj zaszła największa zmiana w moim sposobie pracy.
Kiedyś przede wszystkim wykonywałam.
Dzisiaj coraz bardziej interesuje mnie obserwowanie.
Robię coś.
I czekam.
Nie dokładam automatycznie kolejnego działania tylko dlatego, że znajduje się w protokole.
Chcę zobaczyć odpowiedź.
Jeżeli nastąpiła – jest informacją.
Jeżeli nie nastąpiła – to również jest informacja.
Jeżeli wydarzyło się coś innego, niż przewidywałam – być może właśnie otrzymałam informację najcenniejszą.
W ten sposób terapia przestaje być wykonywaniem przepisu.
Staje się procesem decyzyjnym:
Co widzę?
Jak to rozumiem?
Co chcę zmienić?
Jaki wybieram bodziec?
Co się wydarzyło?
Co z tego wynika dla następnego działania?
W świecie terapii dźwiękiem szczególnie łatwo wpaść w jeszcze jedną pułapkę.
Przeprowadzamy sesję.
Człowiek odpoczywa.
Słucha dźwięków.
Pytamy później:
„Jak się czujesz?”
„Lepiej.”
I bardzo łatwo zrobić z tego wniosek:
„Dźwięk X spowodował efekt Y.”
Tymczasem z punktu widzenia rzetelnego badania dopiero tutaj rozpoczyna się długa lista pytań.
Co spowodowało zmianę?
Częstotliwość?
Natężenie dźwięku?
Rytm?
Wibracja?
Muzyka?
Godzina odpoczynku?
Zmniejszenie liczby bodźców z otoczenia?
Oczekiwanie uczestnika?
Kontakt z osobą prowadzącą?
A może kombinacja wielu czynników?
Takie pytania nie służą podważaniu doświadczenia człowieka.
Służą ustaleniu, czego właściwie to doświadczenie jest dowodem.
To ogromna różnica.
To dobry przykład problemu występującego w literaturze dotyczącej terapii dźwiękiem.
Jeżeli badamy złożoną interwencję, w której uczestnik słucha określonych dźwięków, muzyki albo bierze udział w sesji wykorzystującej różne instrumenty, a następnie obserwujemy zmianę samopoczucia czy parametrów fizjologicznych, możemy powiedzieć coś o badanej interwencji.
Nie możemy automatycznie wyjąć z niej jednego elementu i powiedzieć:
„To właśnie ta częstotliwość spowodowała efekt”.
Żeby odpowiedzieć na takie pytanie, należałoby zaprojektować badanie pozwalające oddzielić wpływ interesującej nas częstotliwości od innych elementów interwencji.
To bardzo ważne rozróżnienie.
Bo właśnie tutaj rodzą się później zdania typu:
„Udowodniono, że 528 Hz robi X”.
Czasami po sprawdzeniu źródła okazuje się, że badanie dowiodło czegoś znacznie skromniejszego.
Między wynikiem badania a internetowym hasłem zniknęło kilka bardzo ważnych etapów rozumowania.
W odniesieniu do sposobu, w jaki wykorzystuję interwały kamertonów planetarnych w Dźwiękopunkturze®, odpowiedź jest prosta:
nie mamy dzisiaj twardych dowodów naukowych pozwalających stwierdzić, że określone interwały wywołują konkretne efekty terapeutyczne.
Mam własne wieloletnie obserwacje.
Widzę powtarzające się odpowiedzi.
Na ich podstawie stworzyłam określony sposób pracy.
Stawiam hipotezy.
Sprawdzam je.
Modyfikuję postępowanie.
Ale obserwacja kliniczna – nawet wieloletnia – nie jest tym samym co dowód uzyskany w kontrolowanym badaniu.
Nie widzę powodu, żeby tę granicę zacierać.
Przeciwnie.
Ta granica pozwala zachować ciekawość.
W świecie terapii niezwykle atrakcyjne jest słowo:
„wiemy”.
Wiemy, że ta częstotliwość robi to.
Wiemy, że ten punkt robi tamto.
Wiemy, że ten interwał odpowiada za jeszcze coś innego.
Gotowa odpowiedź daje bezpieczeństwo.
Tabela zwalnia z podejmowania decyzji.
Protokół zwalnia z obserwacji.
A ja po ponad dwudziestu latach pracy z kamertonami mam coraz mniejszą potrzebę tworzenia takich pewników.
Znacznie bardziej interesują mnie pytania.
Dlaczego wybieram właśnie to?
Co chcę osiągnąć?
Co rzeczywiście się zmieniło?
Jak długo ta zmiana się utrzymała?
Co wydarzyło się później?
Czy następna sesja powinna wyglądać tak samo?
Czy może odpowiedź organizmu wskazuje już inny kierunek?
Kiedy patrzę dzisiaj na swoją drogę, nie odrzucam jej początku.
Był potrzebny.
Najpierw kamerton był dla mnie przede wszystkim narzędziem działającym na punkt.
Później zaczęła interesować mnie relacja dwóch dźwięków.
Następnie ich kolejność.
Miejsce zastosowania.
Cel.
A w końcu coraz ważniejsza stała się odpowiedź organizmu.
I wydarzyło się coś pozornie paradoksalnego.
Im więcej możliwości zaczęłam dostrzegać, tym mniej chciałam robić podczas jednej sesji.
Mniej punktów.
Mniej interwałów.
Mniej działania dla samego działania.
Więcej decyzji.
Więcej ciszy pomiędzy bodźcami.
Więcej obserwacji.
Nie uważam więc dzisiaj punktowego stosowania kamertonów za błąd.
Kamerton może być wykorzystywany jako miejscowy bodziec.
Może być stosowany na punkcie.
Może również przynieść szybką, odczuwalną zmianę.
Nie mylmy jednak narzędzia z całym procesem terapeutycznym.
Nie mylmy natychmiastowej odpowiedzi z rozwiązaniem problemu.
I nie mylmy obserwacji z dowodem na mechanizm działania.
Dla mnie największy potencjał kamertonów zaczął pojawiać się wtedy, kiedy przestałam patrzeć wyłącznie na pytanie:
„Gdzie go przyłożyć?”
i zaczęłam pytać:
„Dlaczego właśnie tutaj, dlaczego właśnie teraz, w jakiej relacji z drugim dźwiękiem – i co mówi mi odpowiedź organizmu?”
Nie mam potrzeby mówić:
„Już wiem, jak to działa”.
Wolę powiedzieć:
widzę pewne prawidłowości, obserwuję je, sprawdzam i nadal zadaję pytania.
Bo mapa może stawać się coraz dokładniejsza.
Ale nigdy nie powinna przesłonić terenu.
